W Bytowie upamiętniono Żydów

Historia, Bytowie upamiętniono Żydów - zdjęcie, fotografia
KurierBytowski 22/11/2019 18:40

W Bytowie upamiętniono Żydów. Kilkadziesiąt osób zebrało się pod obeliskiem przed Powiatowym Urzędem Pracy.

Społeczność odcisnęła duże piętno na dziejach miasta, zwłaszcza w drugiej połowie XIX w. 8.11. bytowiacy przyszli w miejsce, gdzie przed wojną przy ul. Młyńskiej stała synagoga zniszczona podczas nocy kryształowej (pamiętny pogrom w nazistowskich Niemczech z 9 na 10.11.1938 r.). Od kilku lat jej zarys odtwarza linia specjalnego zabruku. Obok ustawiono też cementowy obelisk, w którym umieszczono kawałki macew z bytowskiego kirkutu. Niektórzy przynieśli kwiaty, ktoś zapalił lampkę. Nie zapomniano też o położeniu kamyków na obelisku na znak pamięci. Słowo o zebranych wygłosił prof. Cezary Obracht-Prondzyński. Mówił, że w przypominaniu społeczności żydowskiej nie chodzi tylko o podkreślanie jej wkładu w dzieje naszego miasta czy jego wielokulturowości. Jej historia to też lekcja, do czego prowadzi nienawiść, zwłaszcza tolerowana w sferze publicznej. Zaczyna się od słów i drobnych gestów, a kończy na agresji, wykluczeniu czy wręcz eksterminacji.

***

Na marginesie warto zaznaczyć, że ciągle mało wiemy o znaczeniu społeczności żydowskiej dla rozwoju Bytowa. Najczęściej mówi się o dokonaniach Niemców, wspominamy też Kaszubów. Żydzi wymieniani są raczej w kontekście nocy kryształowej czy Holocaustu, losów ich starego cmentarza czy świątyni. Zapomina się o roli tej społeczności w życiu gospodarczym, kulturalnym miasta czy rozwoju przestrzennym. A w XIX w., zwłaszcza jego drugiej połowie, była to rola znacząca. Licząc, że szerzej ktoś zajmie się tym tematem na naszych łamach, niejako po zawodowej linii chcemy wspomnieć wydawcę pierwszej bytowskiej gazety. Chodzi o Benjamina Lilienthala. To on we współpracy z ówczesnymi władzami miasta 3.10.1863 r. wypuścił na rynek pierwszy numer „Butower Lokalblatt”. Co prawda już w 1848 r. zaczął ukazywać się „Butower Kreisblatt”, ale powstawał on w Lęborku. Gazeta B. Lilienthala drukowana była już w Bytowie, w drukarni, którą założył on w naszym mieście kilka lat wcześniej. „Butower Lokalblatt” stanowił skrzyżowanie biuletynu urzędowego i miejsca, gdzie umieszczano podstawowe informacje gospodarcze, kulturalne, różne anonse, ogłoszenia. Jeszcze przed ukazaniem się pisma ówczesny burmistrz Willie zachęcał do zamawiania jego prenumeraty, tłumacząc, że zastąpi ono dotychczasowe upublicznianie zarządzeń ratusza „przy bębenku”, tzn. najpewniej na rynku przy dźwiękach werbla, który sygnalizował pojawienie się nowego dokumentu. Gazeta, początkowo w nakładzie niewiele przekraczającym sto, ukazywała się każdej niedzieli. Przyjmowanie materiałów do niej kończono w piątek. Stali reklamodawcy mogli liczyć na zniżki.

Co ciekawe, większość pierwszego numeru, liczącego 4 strony, stanowiły dwa teksty wcale nie lokalne. Dotyczyły one pruskich spraw ogólnopaństwowych, w tym jeden pt. „Prusy a sprawa polska”. Resztę stanowiły krótkie informacje i ogłoszenia miejscowej policji, magistratu i landrata (starosty). Ten ostatni np. informował o zakazie handlu owcami i runem owczym z folwarkiem w Gostkowie oraz samym Gostkowem, wtedy dwór i wieś stanowiły dwie odrębne jednostki administracyjne, oraz częścią Sierzna. Chodziło o kwarantannę związaną ze szczepieniem tamtejszych zwierząt. Opublikowano też ceny podstawowych produktów rolnych (pszenicy, żyta, owsa, kaszy, grochu, ziemniaków, siana i słomy) na bytowskim rynku. Z kolei policja przypominała o obowiązku meldowania o każdym obcym, którego przyjęto na noc. Żandarmów należało powiadomić o każdym przypadku, a potem również o opuszczeniu miasta przez takie osoby. Za zaniechanie powiadomienia groziła kara pieniężna. Dowiadujemy się też o koncertach małżeństwa śpiewaków operowych w Wiednia. Małżonkowie Z. i R. Hane mieli wystąpić 3 i 4.10. w Domu Niemieckim z repertuarem operowym przy akompaniamencie pianina za każdym razem o godz. 20.00. Na miejscu na melomanów czkały karty ze szczegółowym programem. Nie zabrakło rozrywki w formie szarady, której rozwiązanie zapowiadano na za tydzień.

Reklama

Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Sprzedam ogierka Konika

Sprzedam w dobrej cenie ogierka Konik Polski ur.2019, ogierek pochodzi z hodowli zachowawczej Konika Polskiego, posiada paszport


REMONTY Wykończenie wnętrz

REMONTY Wykończenie wnętrz ŁAZIENKI, PŁYTKI, SUFITY, GŁADZIE, MALOWANIE


Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez kurierbytowski.com.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

„Kurier” s.c. z siedzibą w Bytów 77-100, Zielona 5

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"